Een echtscheiding
Bij een echtscheiding wordt de huwelijksband volledig verbroken. Het gaat hier
om het burgerlijk huwelijk.
Op 13 april 2007 keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers de nieuwe echtscheidingswet definitief goed.
De nieuwe echtscheidingswet is in werking sinds 1 september 2007. De oude echtscheidingsprocedure blijft nog van toepassing op de procedures ingeleid vóór 1 september 2007. Daarom vind je hier een overzicht
van zowel de oude echtscheidingsvormen als van de nieuwe.
- Oude echtscheidingswet (voor 1 september 2007)
- Nieuwe echtscheidingswet:
- Echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT)
- Echtscheiding op basis van onherstelbare ontwrichting
- Gehuwd in het buitenland of met een buitenlander?
De oude echtscheidingsvormen
Echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT)
De meest ‘menselijke’ manier van echtscheiding is een echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT). Dat is een echtscheiding waarin jij en je ex-partner, in principe zonder elkaar de schuld te geven, samen besluiten uit de echt te scheiden. Lees er meer over in 'Echtscheiding (door onderlinge toestemming) in eigen handen', een praktisch handboek vanuit het Algemeen Welzijnswerk. Je kan het vinden in de openbare bibliotheek en bij documentatiecentrum RoSa.
Voorwaarden:
- allebei minstens 20 jaar zijn
- minstens twee jaar gehuwd zijn
Als je besluit om in onderlinge toestemming te scheiden, maak je een overeenkomst op. Jullie moeten allebei over alle punten akkoord zijn.
Wat zet je minstens in die overeenkomst?
- Hoe worden jullie bezittingen en eventuele schulden verdeeld?
- Als het gaat over een woning of een hypothecaire lening moet een notaris de akte opstellen.
- Hoe wordt het contact met de kinderen geregeld?
- Wat gebeurt er met alimentatie?
Denk heel goed na voor je die overeenkomst tekent. Eens ze is gesloten, is ze bindend en moet je je er aan houden. Om er iets aan te veranderen, moeten zowel jij als je ex-partner akkoord gaan. Als de EOT niet goed of onvolledig is geformuleerd, komen er bijna altijd problemen van.
Koppel bv. de alimentatie
aan de index, aan jullie inkomens, aan de leeftijd van de kinderen,… Je kan
in de EOT ook laten opnemen dat een bepaalde regeling om de zoveel jaar
herzien wordt.
Omdat er zoveel conflicten ontstaan rond een onduidelijk geformuleerde EOT, is het een goed idee om raad te vragen. Je kan een advocaat, een notaris of een bemiddelaar in familiezaken contacteren.
Je kan ook een regeling opstellen over een eventuele alimentatie onderling.
In de nieuwe echtscheidingswet blijft de mogelijkheid van een EOT bestaan.
Na twee jaar feitelijk gescheiden
Twee jaar feitelijk gescheiden zijn, was een geldige reden om een echtscheiding aan te vragen.
Deze vorm van echtscheiding valt weg in de nieuwe echtscheidingswet.
Echtscheiding op grond van feiten
De laatste en ergste vorm van echtscheiding was de echtscheiding op grond van
bepaalde feiten. Deze echtscheiding is beter bekend als de ‘vechtscheiding’.
Het is een echtscheiding die voor een rechtbank wordt uitgevochten. Je hebt
er een advocaat voor nodig.
Het gaat over deze feiten:
- Overspel, dat moet door een gerechtsdeurwaarder worden vastgesteld
- Gewelddaden en mishandelingen
- Grove beledigingen. Het hangt van de rechter af wat als grove belediging wordt gezien.
Meestal is een echtscheiding op grond van feiten een "smerige" procedure die lang aansleept. De kosten van de rechtszaak zijn voor de verliezer.
Omdat de rechtszaak lang kan duren, kan je voorlopige maatregelen vragen. Dat doe je bij de rechter van eerste aanleg.
In principe kan enkel de ‘onschuldige’ ex-partner recht hebben op alimentatie. Dat zal pas gebeuren wanneer hij/zij niet in staat is om in het eigen onderhoud te voorzien op een gelijkaardige wijze als tijdens het samenleven. De alimentatiegerechtigde kan dus aanspraak maken op het behoud van de vroegere levensstandaard. Het bedrag van de alimentatie kan nooit meer bedragen dan 1/3 van het nettoinkomen van de alimentatieplichtige. De rechter kan het betalen van alimentatie ook beperken in de tijd.
Echtscheidingsvormen onder de nieuwe echtscheidingswet
De wetgever wou een schuldloze echtscheiding in België invoeren. Dat betekent
dat de vraag naar de verantwoordelijkheid van de breuk niet langer
centraal staat in de procedure.
De echtscheiding op grond van bepaalde feiten (fouten) en de scheiding op
grond van 2 jaar feitelijke scheiding worden vervangen door de echtscheiding
op basis van onherstelbare ontwrichting.
De echtscheiding door onderlinge toestemming wordt in grote lijnen behouden
en wordt geïntegreerd in de gewone procedure.
Echtscheiding door Onderlinge Toestemming (EOT)
De wetgever is van oordeel dat de echtscheiding door onderlinge toestemming
behouden moest blijven, want in tegenstelling tot de andere huidige vormen
van echtscheiding, komen de partijen overeen over de gevolgen van de ontwrichting
alvorens ze uit de echt scheiden.
De procedure wordt wel op verschillende vlakken versoepeld. Zo wordt de voorwaarde van een minimumduur van 2 jaar van het huwelijk afgeschaft, evenals de voorwaarde van de minimumleeftijd van 20 jaar.
Echtscheiding op basis van onherstelbare ontwrichting
De echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting vervangt de echtscheiding
op grond van bepaalde feiten en de echtscheiding na 2 jaar feitelijke
scheiding.
Volgens de nieuwe echtscheidingswet is het huwelijk onherstelbaar ontwricht ‘wanneer de voortzetting van het samenleven tussen de echtgenoten en de
hervatting ervan redelijkerwijs onmogelijk is geworden ingevolge die ontwrichting’.
Het bewijs van onherstelbare ontwrichting kan met alle wettelijke middelen worden geleverd, waaronder een betrapping op overspel door een gerechtsdeurwaarder,
of geschriften/getuigen die wijzen op grove beledigingen.
De wet voorziet twee specifieke gevallen van onherstelbare ontwrichting:
- Wanneer de aanvraag gezamenlijk wordt gedaan door beide echtgenoten:
- na meer dan zes maanden feitelijk gescheiden te zijn
- indien de echtgenoten minder dan zes maanden feitelijk gescheiden zijn, stelt de rechter een nieuwe zitting vast die plaatsheeft op een datum die onmiddellijk volgt op het verstrijken van de termijn van zes maanden, of drie maanden na de eerste verschijning van de partijen.
- Wanneer de aanvraag gedaan wordt door één enkele echtgenoot:
- na meer dan één jaar feitelijke scheiding
- indien de echtgenoten minder dan één jaar feitelijk gescheiden zijn, stelt de rechter een nieuwe zitting vast die plaatsheeft op een datum die onmiddellijk volgt op het verstrijken van de termijn van één jaar, of één jaar na de eerste zitting.
De rechter krijgt in deze nieuwe procedure een kleinere rol toebedeeld. Hij
zal immers vaak enkel vaststellen dat de termijnen verstreken zijn en dat de
echtscheiding kan uitgesproken worden.
De beslissingen waarin de echtscheiding wordt uitgesproken gebeuren meestal
snel en zonder debat. Om die reden is er geen beroep mogelijk tegen de echtscheidingsbeslissing
(tenzij het gaat om een beslissing waarbij de echtscheiding
wordt geweigerd).
Het blijft wel mogelijk om Cassatieberoep aan te tekenen, maar de termijn om
dit te kunnen doen bedraagt één maand (in plaats van drie maanden in het
gemeen recht).
Gehuwd in het buitenland of met een buitenlander?
Als je in het buitenland bent getrouwd of met een buitenlander, kunnen er een aantal problemen zijn. Veel hangt af volgens welk huwelijksrecht je getrouwd bent. Volgende vragen worden dan heel belangrijk:
- Wordt je buitenlands huwelijk erkend door de Belgische wet?
- Erkent het land van herkomst van je partner een Belgisch huwelijk?
- Welke procedures moet je doorlopen om je huwelijk in beide landen te laten erkennen?
Een niet-erkend huwelijk heeft gevolgen. Zo kunnen je kinderen misschien niet erven van je partner, geldt de onderhoudsplicht niet,...Hetzelfde geldt voor een echtscheiding.
Als je zelf van Marokko komt of als je partner Marokkaans is, lees dan de brochure
"Huwelijk & echtscheiding. Vragen & antwoorden m.b.t. huwelijksrecht in Marokko en België.
Met de veranderingen van de nieuwe Marokkaanse familiewetgeving van 2004".
Bestellen kan bij het Steunpunt Allochtone Meisjes en Vrouwen via 02/209.34.69 of hier online.
Je kan ook met al je vragen gratis terecht bij de juridische dienst van het OCMW van jouw gemeente of neem
een kijkje op www.vreemdelingenrecht.be.